تا اطلاع ثانوی پرداختن به موضوع لپ تاپ ها را از سوی ما گناهی بزرگ قلمداد نکنید و این امر را که چند وقتی است به اپیدمی مطبوعات تبدیل شده است بر ما ببخشایید. واقعیت این است که صرفا به منظور توصیف برخی تکنولوژی های جدید، از طرح دوباره مبحث لپ تاپ ها خجالت زده نیستم. این شما و این هم موضوعاتی جدید در وادی سیستم های قابل حمل.

● تحفه Toshiba

این یکی را حتم دارم که تا به حال به گوشتان نخورده است. شرکت Toshiba را که حتم دارم می شناسید. پیش از این گفته بودم که این شرکت به اتفاق Sony و IBM و ده دوازده دانشگاه معتبر روی طراحی معماری جدیدی برای سیستم های پردازشی فعالیت می کند که Cell Broadband Engine نام دارد و به اختصار پردازنده Cell خطاب می شود. این را نیز به خاطر دارم که گفته بودم شرکت IBM در تولید ابرکامپیوتر Roadrunner به عنوان سریع ترین موجود پردازشی دنیای معاصر از این معماری در تولید پردازنده PowerXCell ۸i استفاده کرده است. در حال حاضر شرکت Sony از این معماری پردازشی در کنسول های بازی PlayStation۳ استفاده می کند. همچنین شرکت Microsoft در تولید کنسول بازی Xbox ۳۶۰ از پردازنده ای سه هسته ای استفاده می کند که Xenon نام دارد و توسط IBM بر اساس معماری Cell طراحی شده است. به طور خلاصه می توان گفت معماری پردازشی Cell انعطاف کم نظیری برای کاربردهای گوناگون به عنوان پردازنده اصلی، پردازنده کمکی، پردازنده گرافیکی، کنترلگر مرکزی و غیره دارد.

آن هایی که سابقه کار با کامپیوترهای نسل قبلی Apple را که از پردازنده های PowerPC G۵ استفاده می کرد در ذهن دارند به خوبی می توانند کارایی بالای پردازنده های Cell را در ذهن خود شبیه سازی کنند، زیرا این دو موجود شباهت های بسیاری با هم دارند. این را نیز اضافه کنم که AMD نگاه ویژه ای به معماری Cell در طراحی معماری K۸، K۸L و K۱۰ داشته است. پردازنده های AMD Phenom II و Intel Core i۷ از برخی قابلیت های معماری Cell استفاده می کنند.

تمام این داستان را گفتم تا به این جا برسم که شرکت Toshiba در جدیدترین مدل لپ تاپ خود که Qosmio F۵۰ ۱۰K نام دارد از پردازنده کمکی جدیدی در کنار پردازنده های اصلی و گرافیکی خود استفاده کرده که بر اساس معماری Cell طراحی و تولید شده است. این پردازنده چهارهسته ای که نام تجاری آن Toshiba Quad Core HD و نام فنی آن SpursEngine است، برای کمک به سیستم در پردازش تصاویر کیفی (High Definition) به مجموعه افزوده شده و کارایی آن را به میزان چشمگیری افزایش داده است. به بیان دیگر مدل جدید Toshiba Qosmio باب جدیدی در استفاده از پردازنده سوم را در وادی لپ تاپ ها گشوده است که پیش از این مورد توجه قرار نگرفته بود. از این رو می توان وظیفه سنگین و نفرت انگیز پشتیبانی از فیلم های کیفی سطح بالا را از دوش پردازنده های گرافیکی مانند Geforce ۹۶۰۰M GT برداشت و به پردازنده دیگری سپرد.

این پردازنده سوم که همان Toshiba Quad Core HD است از معماری Cell بهره می برد. پردازنده مذکور در آینده ای نزدیک این قابلیت را خواهد داشت که در مواقع ضروری، انجام بخشی از عملیات پردازشی CPU و GPU را بر عهده گیرد و از بار پردازشی و کندی کلی مجموعه بکاهد!

بعید نیست که IBM و Sony در لپ تاپ های آتی خود از این معماری استفاده کنند!

● Robson Technology

برخی سازندگان بزرگ لپ تاپ مانند IBM/Lenovo برای خریداران این امکان فاخر را فراهم ساخته اند تا مشخصات دلخواه را برای لپ تاپ خود انتخاب کنند. یکی از این مشخصات که در برخی مدل های ویژه ارایه می شود Intel Turbo Memory نام دارد. البته در سه چهار سال گذشته این مورد را با نام Robson Technology می شناختند اما پس از مدتی (یکسال قبل) از نام جدیدی برای آن استفاده می شود. در این باره پیش از این صحبت کرده بودم، صرفا برای یادآوری تکرار می کنم که تکنولوژی Robson در واقع نصب یک قطعه حافظه فلش روی مادربرد لپ تاپ است و وظیفه دارد در مواقع ضروری بخشی از بار تبادلی داده ها را مدیریت کند. برای مثال، بیشتر لپ تاپ هایی که طی سه چهار سال اخیر تولید شده اند از هارددیسک های معمولی با قابلیت ۴۲۰۰ دور در دقیقه استفاده می کردند که اندکی بعد به مدل های جدیدتر با ۵۴۰۰ دور در دقیقه ارتقا یافتند. این مشخصه برای تبادل سریع برخی داده های حجیم کفایت نمی کرد. از این رو دو رویکرد مطرح شد: رویکرد Intel استفاده از یک حافظه فلش روی مادربرد به عنوان واسطه ای سریع برای کاهش بار ترافیک بود و رویکرد دیگر توسط Samsung ارایه شد. هدف آن کاهش ترافیک داده ها و افزایش کارایی هارددیسک ها با نصب یک قطعه فلش روی مدار کنترلی هارددیسک و تولید هارددیسک ترکیبی (Hybrid H.D.D) بود. هر دو رویکرد مستلزم پشتیبانی نرم افزاری قابل اعتمادی بودند که اندکی بعد توسط سیستم عامل ویستا با تکنولوژی های ReadyBoost و ReadyDrive مهیا شدند. در حال حاضر رویکرد اول با استقبال بیشتری مواجه شده است و برای متقاضی آن فقط ۲۵ دلار هزینه دربر خواهد داشت. البته رویکرد سومی با نام Hybrid RAM Disk نیز مطرح شد که به جای حافظه فلش از یک حافظه سریع DRAM استفاده می شد، اما فاقد برخی قابلیت هایی بود که حافظه های فلش به دلیل توانایی ذاتی خود در نگهداری داده ها ارایه می کردند.

گفته می شود که سیستم عامل جدید Windows ۷ برخی نواقص ویستا را در این باره رفع کرده است و به طور کامل از این رویکردها پشتیبانی می کند. ناگفته نماند که گسترش استفاده از درایوهای جامد (SSD) می تواند موجب زوال این رویکردهای سه گانه شود، اما تفاوت قیمت درایوهای جامد آن قدر بالاست که تا مدت ها می توان به همین رویکردها و به خصوص رویکرد Intel Turbo memory دلخوش داشت.

● سخن پایانی

حتم دارم که طی دو سه سال آینده سخن از تکنولوژی های جدیدی به میان خواهد آمد که در حال حاضر شاید برای ما معنای ویژه ای نداشته باشد. از سال ۲۰۱۰ به آن سو تغییرات شگرفی را در این وادی شاهد خواهیم بود.