جدال لفظی میان متخصصان Intel و AMD پس از معرفی پردازنده حرفه ای Intel Xeon ۵۵۰۰ که براساس معماری Nehalem تولید شده بالا گرفته است. البته اهالی Intel تا اطلاع ثانوی در مقام ادعا هستند و افراد طرف مقابل به تخطئه رقیب اشتغال دارند!

در این میان چند نکته مورد توجه قرار گرفته است که بد نیست شما نیز بدانید.

● Hyper Threading

نمی دانم آیا پنج شش سال پیش را به خاطر می آورید، که Intel همزمان با معرفی پردازنده های Pentium۴ خبر از ارایه تکنولوژی بی بدیلی داده بود که توانایی های پردازشی را دو برابر می کرد؟ به بیان دیگر محققان Intel دریافته بودند که پردازنده ها قابلیت های نهفته ای دارند که استفاده نمی شود. از این رو تکنولوژی Hyper Threading را همراه با برخی مدل های منتخب عرضه کرد که نتیجه آن چندان خوشایند نبود، زیرا در بسیاری از مواقع کارایی پردازنده ها بدون استفاده از این قابلیت بیشتر بود!

تا مدت های طولانی خبری از این تکنولوژی نبود تا اینکه همراه با معرفی نسل پردازنده های جدید Intel Core i۷ دوباره وارد کارزار شد. ایده اولیه طراحی تکنولوژی Hyper Threading هوشمندانه بود. اصل ماجرا این بود که Intel در طراحی پردازنده ها براساس شیوه Speed demons بر افزایش سریع سرعت فرکانس پردازنده ها اصرار داشت و AMD طرفدار استفاده از شیوه Brainiac بود. تعداد مرحله ها در واحد زمان که امکان انجام عملیات پردازشی توسط پردازنده فراهم می شود (سرعت فرکانس) و تعداد دستوراتی که در هر مرحله قابل انجام است (IPC)، دو عامل اصلی طراحان سیستم های پردازشی محسوب می شود. شرکت Intel و DEC بر افزایش تعداد مرحله ها در واحد زمان اصرار داشتند و AMD و IBM، Sun و HP بر افزایش تعداد دستورات در هر مرحله اصرار می ورزیدند. مردم کوچه و بازار بیشتر طرفدار Intel Pentium۴ بودند، زیرا سریع تر بود و کارشناسان خبره از AMD Athlon۶۴ جانبداری می کردند، به دلیل اینکه کارایی بالاتری داشتند. در این زمانه بود که تکنولوژی Hyper Threading توسط شرکت Intel برای افزایش تعداد دستورات در هر مرحله و افزایش کارایی کلی پردازنده معرفی شد، اما از آنجا که خانه از پای بست ویران است، موفق نشد!

هر چند Intel برای مدتی بی خیال این تکنولوژی شد و مثل بچه آدم در طراحی نسل بعدی پردازنده های خود، از شیوه آدمیزاد Brainiac استفاده کرد. این شرکت محصولات فاخری مانند Intel Core ۲ را بدون Hyper Threading به بازار عرضه و نظر مثبت این کاره های بازار را جلب کرد.

سر و کله تکنولوژی فراموش شده Hyper Threading دوباره پیدا شده است. محققان AMD اعتقاد دارند که Intel فقط می خواهد از نام این تکنولوژی، استفاده تجاری ببرد و چیزی دست مشتری را نخواهد گرفت، زیرا پردازنده های جدید Core i۷ به صورت سخت افزاری از تمامی امکانات خود استفاده می کنند و جایی برای افزایش کارایی با الگوهای نرم افزاری باقی نخواهد ماند. به قول یکی از مسؤولان AMD، مرد واقعی از پردازنده واقعی استفاده می کند!

● QuickPath

مدت ها بود که Intel از گذرگاه FSB برای اتصال چیپ ست اصلی (Northbridge) به پردازنده کمک می گرفت. در نقطه مقابل AMD از گذرگاه HyperTransport مدد می جست. اینکه ماهیت این دو گذرگاه چیست بماند برای وقتی دیگر، اما نکته جالب در رویکرد دو شرکت نهفته است. رویکرد انحصارطلبانه Intel منجر به استفاده از FSB در طراحی چیپ ست ها شد که در بسیاری از مواقع برای سیستم های پردازشی جدید Core ۲ Quad کارایی کافی نداشت. اما AMD از رویکرد HyperTransport استفاده کرد که توسط جمعی از شرکت های گردن کلفت پشتیبانی می شد. برای مثال، AMD و Transmeta در طراحی پردازنده ها، شرکت های nVIDIA، VIA، SiS و AMD در طراحی چیپ ست ها این رویکرد را به کار می گیرند. همچنین شرکت های HP، Sun، IBM و Flextronics در طراحی سرورها و شرکت Cisco در طراحی روترهای پیشرفته خود از گذرگاه HyperTransport استفاده می کنند که نسخه اولیه آن در سال ۲۰۰۱ معرفی شد. این گذرگاه پهنای باند بالا با میزان تأخیر پایینی را فراهم می کند.

شرکت Intel به سهولت می توانست وارد این کنسرسیوم شود و از مزایای این تکنولوژی بهره بگیرید، اما خط مشی این شرکت با فعالیت های مشارکت جویانه چندان سازگار نیست. نتیجه اینکه گذرگاه جدید QPI با گرته برداری ناجوانمردانه از HyperTransport طراحی و در چیپ ست ها و پردازنده های نسل Nehalem استفاده شد.

جدالی اساسی بر سر این موضوع در محافل رسمی در میان است و جمعی می خواهند با این رویکرد Intel مقابله کنند. جناب Intel کم کم دارد به دزدی علمی عادت می کند. اولین ضربه جدی این جمع به Intel توسط Transmeta وارد شد. شرکت Intel از یافته های رسمی این شرکت برای کاهش میزان مصرف پردازنده های Core ۲ Duo استفاده کرده بود. شرکت Transmeta دعوای حقوقی مفصلی را آغاز کرد که Intel با پرداخت غرامتی سنگین ماجرا را فیصله داد. مواردی از این دست پیرامون Intel فراوان است.

در هر حال Intel متهم است که تکنولوژی استفاده در طراحی گذرگاه پرسرعت QPI را بدون اجازه رسمی از HyperTransport برداشت کرده است!

● سرورهای گران قیمت Intel

این شائبه در محافل رسمی مطرح شده که کارایی سرورهایی مبتنی بر پردازنده های حرفه ای Intel Xeon فراتر از پردازنده های AMD Opteron است. این امر پس از معرفی پردازنده فاخر Intel Xeon ۵۵۰۰ که براساس معماری Nehalem تولید شده است با شدت و حدت بیشتری توسط محافل دوستدار Intel در بوق و کرنا می شود. زمانی که مسؤولان AMD در برابر این پرسش قرار گرفتند این چنین پاسخ دادند که باید تمایزی عاقلانه بین سرعت پردازشی و کارایی واقعی پردازنده ها ایجاد شود. به بیان دیگر باید محاسبه کرد که برای در اختیار داشتن فلان پردازنده سریع چه مقدار هزینه شده و آیا این نسبت منطقی است یا خیر؟

قیمت بالای پردازنده های جدید Intel بالاتر از مدل های Opteron است و تاثیر فراوانی در افزایش قیمت تمام شده برای سرورها خواهد داشت. از سوی دیگر پردازنده های نسل Nehalem از تکنولوژی حافظه سه کاناله پشتیبانی می کنند. قیمت حافظه های DDR# حرفه ای مورد استفاده سرورها بسیار گران است، در حالی که پردازنده های Opteron از حافظه های دوکاناله DDR۲ پشتیبانی می کنند که قیمت های قابل قبولی دارند. همچنین شرکت Intel با تقلید از معماری مورد استفاده AMD مرکز کنترل حافظه (IMC) را به داخل پردازنده منتقل کرده است. برای پشتیبانی از حافظه سه کاناله مجبور است که یک لایه بیشتر در داخل پردازنده در نظر بگیرید و به همین دلیل هزینه تولید پردازنده به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. این را نیز در نظر بگیرید که حافظه های سه کاناله نیاز به ۳ شکاف مستقل حافظه دارند که هزینه تولید را باز افزایش می دهند. به همین دلایل ساده می توان قیمت بالای سرورهای مبتنی بر پردازنده های Intel را بررسی کرد.

ناگفته نماند که از پردازنده Intel Xeon فقط در یکی از ده ابرکامپیوتر برتر دنیا استفاده شده، در حالی که پردازنده های دو و چهارهسته ای AMD Opteron در شش ابرکامپیوتر برتر به کار رفته اند. نکته جالب تر این است که چهار پنجم از ۵۰۰ ابرکامپیوتر برتر دنیا عاری از محصولات Intel هستند. در بسیاری از این ابرکامپیوترها از Opteron به عنوان پردازنده اصلی یا کمکی استفاده شده است.

● واما بعد...

اگر همین طور ناظر صحبت های مسؤولان AMD باشیم تا فردا صبح درباره مزایای Opteron و معایب Xeon صحبت خواهند کرد. قصد ما از ذکر خلاصه این صحبت، آشنایی خواننده با نظرات بزرگ ترین رقیب Intel در بازار است. برخی از صحبت هایی که در بالا ذکر شد واقعیت دارد، اما در برخی مواقع قدری بزرگنمایی شده است. در فرصتی دیگر این صحبت ها را از جانب Intel نیز دنبال خواهیم کرد!

دوست ندارم به جانبداری ناجوانمردانه متهم شوم. هر چند خواننده این صفحات خوب می داند که نگارنده این مطلب، با حسن ظنی آشکار به فعالیت های AMD می نگرد و رویکرد Intel را با سوءظنی آزاردهنده دنبال می کند. خداوند متعال ما را از انصاف دور نکند!