نسل درایوهای نوری باز هم در حال تغییر است. مدت زمان زیادی گذشته است از زمانی که CD ها جای دیسک های فلاپی را در بازار گرفتند و با ورودشان تحولی را در بازارهای مصرفی نیز به وجود آوردند.

CD ها به ابزاری برای انتشار اطلاعات تبدیل شدند و با حجم تولید بالا و قیمت پایین، بازار را در انحصار خود درآوردند؛ به طوری که طریقه انتشار بازی ها، فیلم ها، موسیقی و تمام اطلاعات مورد نیاز جامعه متحول شد و CD ها جای کاست ها، نوارهای ویدیو و نوار بازی های ویدیویی را گرفتند تا نه فقط در دنیای رایانه بلکه در دنیای تجهیزات الکترونیکی نیز انقلابی به پا کنند.

انقلابی که در سال ۱۹۸۲ کمپانی Philips درآلمان با عرضه اولین CD از گروه موسیقی ABBA آن را آغاز کرد.

با ورود CD ها به بازار جهانی، دستگاه های اجراکننده اطلاعات CD ها یعنی همان CD Rom و CD Player ها نیز به مرور بازار را در اختیار خود گرفتند. با ورود CD Writer ها حجم بازار چندین برابر شد و در بازار ایران به علت عدم رعایت حق کپی رایت، این تقاضا به صورت تصاعدی رشد کرد.

گرچه این فناوری با تاخیر به ایران رسید اما حجم بالای تقاضا باعث شد تا این تاخیر آنچنان محسوس نباشد. تقاضایی که تا همین ۶ ماه گذشته با توجه به شاخص اسفند ماه ۳۰ درصد از محبوبیت بازار را به خود اختصاص داده بود تا پر مخاطب ترین درایو نوری بازار تا آن زمان باشد.

با گذشت ۱۵ سال از عرضه CD ها به بازار، نسل جدیدی از دیسک های نوری فشرده یعنی DVD ها وارد بازار شدند که بیش از ۶ برابر CD ها ظرفیت داشته و با تفاوت اندکی که در قیمت داشتند همان طور که پیش بینی می شد توانستند خیلی زود جای CD ها را در بازارهای مختلف بگیرند. البته این تحولات در بازار ایران پا به پای بازار جهانی پیش نرفته است و CD ها هنوز مهم ترین بخش بازار را به خود اختصاص داده اند.

اما با اینکه CD ها همچنان بخش مهمی از بازار را در اختیار دارند، CD Rom ها و CD Writer ها به تدریج جایگاه خود را از دست می دهند. با توجه به آخرین نظرسنجی باشگاه فعالان ICT، اولین درایوهای CD یعنی CD Romها که در شهریور ماه سال گذشته ۲۸ درصد از سهم محبوبیت شاخص بازار را به خود اختصاص داده بودند، با افت جالب توجه و البته قابل پیش بینی ۱۹ درصدی از سال گذشته، هم اکنون با ۹ درصد آخرین جایگاه درایوهای نوری رایج بازار را به خود اختصاص داده اند و این یعنی نزدیک شدن به پایان دوره CD Rom ها. البته این کاهش سهم در رابطه عکس با تقاضای سایر درایوهای نوری نیز قرار دارد؛ CD Rom ها که تنها قابلیت خواندن CD ها را داشتند، با ورود سایر درایوهای نوری به بازار به تدریج سهم و جایگاه خود را از دست دادند که این امر با توجه به داشتن این قابلیت در درایوهای دیگر و همچنین تفاوت قیمت پایین کاملاً طبیعی به نظرمی رسد.

از طرف دیگر با رشد DVD ها، هم اکنون جایگاه CD Writer ها نیز به خطر افتاده و روند نزولی و کاهش سهم در مورد این دسته از درایوهای نوری نیز سرعت گرفته است. در حالی که Combo ها و DVD Writer ها می توانند علاوه بر قابلیت های خود، کار CD Writer ها را نیز انجام دهند، کاهش سهم ۸ درصدی CD Writer ها از سال گذشته تا کنون با توجه به اختلاف قیمت پایین این درایو با دو درایو مذکور کاملاً توجیه پذیر به نظر می رسد. CD Writerها که با توجه به شاخص، از سال گذشته تا کنون همواره جایگاه اول را به خود اختصاص داده بودند، با افت ۵درصدی از شاخص زمستان گذشته تا کنون، در حال حاضر با برخورداری از ۲۴ درصد از این سهم جای خود را به DVD Writer ها واگذار کرده و جایگاه دوم را از آن خود کرده اند.

اما DVD ها که در سال های اخیر توانسته اند با توجه به کاهش قیمت درایوهای شان سهم بیش تری از شاخص را به خود اختصاص دهند. در تمامی بخش ها رشد سهم داشته اند. DVD Rom ها که از تابستان گذشته تا شاخص اسفندماه تنها ۸ درصد از سهم شاخص را در اختیار داشتند با رشد ۶درصدی، هم اکنون با کسب ۱۴ درصد از این سهم، آخرین جایگاه را به CD Rom ها واگذار کرده و یک پله بالاتر در جایگاه چهارم ایستاده اند که با توجه به عامل قیمت و اختلاف آن با Combo ها و DVD Writer ها پیشرفت بسیار خوبی برآورد می شود.

در کنار DVD Rom ها، درایوهای Combo نیز نسبت به شاخص های گذشته رشد داشته اند اما رشدی بسیار آهسته و کنددر حد یک درصد. Combo ها نیز با توجه به اینکه اختلاف قیمت آنچنان زیادی با DVD Writer ها و همچنین قابلیت نوشتن بر روی DVD ها را ندارند، روند صعودی را بسیار کند طی می کنند؛ به طوری که پیش بینی می شود با عرضه گسترده تر DVD Writer ها و کاهش قیمت تدریجی آنها، از محبوبیت حال حاضر این درایوها نیز به مرور زمان کاسته شود.

چرا که یک کاربر به طور طبیعی ترجیح می دهد با حداقل پرداخت بیش ترین بهره را از درایو نوری مورد نظرش ببرد. در حال حاضر Combo درایوها با برخورداری از ۲۲ درصد از این سهم و با ۱ درصد رشد در فاصله هر شاخص، در جایگاه سوم شاخص قرار دارند. در مورد DVD Writer ها با توجه به نکات مذکور دیگر می توان به راحتی افزایش سهم چشمگیر و رشد خیره کننده ۱۹ درصدی را توجیه کرد. این درایوها که در تابستان گذشته تنها با برخورداری از ۱۲ درصد از این سهم در جایگاه چهارم محبوبیت قرارداشتند، با توجه به تغییر و تحولات مذکور در بازار و عرضه مدل های متنوع با برندهای معتبر و همچنین کاهش قیمت برای رقابتی تر کردن بازار، توانستند به سرعت جایگاه خود در بازار را ارتقا داده و در فاصله شش ماهه ۱۰ درصد سهم خود را افزایش دهند تا با ۲ پله صعود در جایگاه دوم قرار بگیرند؛ یعنی درست بعد از CD Writer ها. اما در فاصله زمستان تا امروز نیز این سهم با ۹ درصد رشد دیگر در حالی به ۳۱ درصد رسید که از سهم CD Writerها ۵ درصد کاسته شده بود تاDVD Writer ها با قدرت جایگاه نخست محبوب ترین درایو نوری بازار را به خود اختصاص دهند. این درایوها که تمامی قابلیت های مورد نیاز و رایج کاربر را تامین می کنند، در مجموع با ۱۹ درصد رشد نسبت به سال گذشته بیش ترین رشد را در این بازار داشته و پیش بینی می شود تا مدت ها بتوانند این جایگاه را حفظ کرده و به این سهم بیفزایند. شاخص S&P نتیجه آمارگیری هفتگی درباره موضوعات و اقلام مختلف از اعضای باشگاه فعالان ICT کشور می باشد. آرای اعضای این باشگاه که متشکل از حدود ۲ هزار واحد فعال در امر توزیع و فروش محصولات رایانه و ارتباطات می باشد به صورت آنلاین در پورتال www. sandp. ir ثبت، جمع آوری و به صورت نمودارهای آماری ارایه می گردد. بدون هرگونه ادعای مربوط به میزان جامعیت شاخص ارایه شده، این آمار به تفکیک تهران و شهرستان ها و نمودارهای مقایسه ای آن و نیز تحلیل های مرتبط با هر شاخص و آرشیو شاخص ها در سایت www. sandp. ir برای دسترسی عموم موجود می باشد. نظرات و پیشنهادات کارشناسانه خود را در حوزه ICT از طریق سایت ارسال نمایید.