مراحل بوت در XP و ساخت دیسکت بوت

قبل پرداختن به موضوع مقاله لازم است در ابتدا توضیح مختصری در خصوص بعضی از اصطلاحات فنی ارائه کنیم :

اصطلاحات فنی

MBR ( Master Boot record ) : قطعه برنامه ایست که در زمان بوت شدن کامپیوتر اجرا می شود این برنامه  در اولین سکتور هارد دیسک قرار دارد و به محض لود شدن با جستجو در Partition Table ، پارتیشن Active ( Active Partiotin ) را انتخاب می کند.

BIOS ( Basic Input/Output System ) : پایین ترین سطح نرم افزار در کامپیوتر می باشد که برای اجرای توابع و کارهایی  جهت راه اندازی سخت افزار سیستم بکار می رود همچنین BIOS به مراحل بوت کمک می کند.

POST ( Power On Self Test ) : قسمتی از برنامه BIOS می باشد که سلامت قطعات سخت افزاری مانند RAM ، هارد ، فلاپی و ... را به صورت سطحی تست می کند. شنیدن بوق های مختلف از جمله بوق سلامت یا کارت گرافیک از نشانه های بخش این قسمت است.

مراحل بوت در سیستم عامل Windows XP

1ـ اولین چیزی که بعد از روشن کردن کامپیوتر شروع به کار می کند POST می باشد. کلمه POST  مخفف Power on Self Test بوده و وظیفه آن چک کردن سخت افزارهای سیستم است.

2ـ سخت افزارهای گوناگون مانند رم تست می شوند و عملکرد آنها مورد بررسی و تایید قرار می گیرد که برخی را در هنگام بالا آمدن سیستم می توانید مشاهده نمایید.

3ـ هنگامیکه مراحل POST بطور کامل انجام شد ، برنامه Loadre ( که آن نیز یکی از بخش های BIOS است ) به دنبال محل قطعه ای که در برنامه Setup بعنوان وسیله بوت ( مثلا فلاپی ، سی دی درایو و یا هارد ) تعیین شده می گردد تا محل بوت شدن را  تعیین کند.

4ـ وقتی قطعه بوت ایبل ( Bootable device ) پیدا شد ، MBR  ( که مخخف عبارت  Master Boot Record می‌باشد ) از روی آن در حافظه بارگذاری می شود.

5ـ MBR محل پارتیشن Active را تعیین می کند و محتویات سکتور بوت
( Boot Sector ) را در حافظه قرار می دهد.

6ـ بوت سکتور شامل کدهایی می شود که Ntldr را راه اندازی می کند. Ntldr بعنوان boot strap loader ویندوز XP محسوب می شود. این فایل باید در فولدر اصلی پارتیشن اکتیو به همراه Ntdetect.com  و boot.ini قرار گیرد.

7ـ سیستم عاملی که قرار است بالا بیاد توسط Ntldr انتخاب می شود.

8ـ Ntldr از دو فایل Ntdetect.com و Boot.ini برای انتخاب و بالا آوردن سیستم عامل مناسب کمک می گیردهمچنین فایل Bootsect.dos زمانیکه چند سیستم عامل روی کامپیوتر نصب شده باشد مورد استفاده Ntldr قرار می گیرد.

9ـ ابتدا سیستم در حالت 16 بیتی و مد واقعی ( 16-bit real mode ) راه اندازی و سپس به Protect mode  در حالت 32 بیتی سوئیچ می کند.

10ـ هنگامیکه Ntldr به مد 32 بیتی سوئیچ کرد،فایل سیستم ( NTFS , FAT32 , … ) راه اندازی می شود. بنابراین فایل Boot.ini ابتدا خوانده و سپس چک می شود.

11ـ هنگامیکه Boot.ini چک شد ، می توانید سیستم عاملی  را می خواهید انتخاب نمایید.

12ـ انتخاب سیستم عامل  Windows XP از منوی بوت باعث می شود Ntldr فایل Ntdetect.com را برای جمع آوری اطلاعات سخت افزارهای نصب شده روی سیستم اجرا نماید.

13ـ سپس Ntldr از مسیرهایی که در فایل Boot.ini وجود دارد برای پیدا کردن پارتیشن بوت ( Boot Partition ) استفاده می کند(برای مثال به مسیرهایی که در شکل 2 وجود دارد دقت نمایید).

14ـ سپس فایل Ntdetect.com جمع آوری اطلاعات سخت افزارهای مربوط به سیستم را آغاز می کند. قسمت هایی مانند:

Computer ID

Bus/adapter type

SCSI adapters

video adapters

keyboard

Com ports

Parallel ports

Floppy disks

Pointing device

15ـ وقتی Ntdetect.com اطلاعات مورد نیاز را جمع آوری نمود ، Ntldr فایل Ntoskrnl را راه اندازی نموده و کنترل را در اختیار آن قرار می دهد.

16ـ Ntoskrnl.exe و hal.dll راه اندازی می شوند. این دو فایل در پوشه  System32 قرار دارند.

17ـ سپس رجیستری لود شده و Hardware Profile انتخاب می شود. اگر چند پروفایل سخت افزاری تعریف و ساخته باشید از شما برای انتخاب یکی از آنها پرسیده خواهد شد.

18ـ بعد از انتخاب Hardware Profile مناسب ( در صورتیکه یک پروفایل سخت افزار داشته باشید همان اجرا می شود ) ، با Login Prompt برخورد خواهید کرد.

19ـ Ntoskrnl.exe فایل Winlogon.exe را اجرا می کند و Winlogon.exe نیز  Lsass.exe ( Local Security Administration  ) را راه اندازی می نماید. Lsass.exe همان برنامه ای است که صفحه Welcome را نمایش داده و به کاربر اجازه می دهد با تایپ کردن نام کاربری و پسورد به سیستم وارد شود.

برای رسیدن به این مرحله باید فایل هایی که در بالا به آن اشاره گردید مانند Ntldr ، Ntdetect.com و Boot.ini همگی سالم باشند. ممکن است مانند دیتاهای دیگر و به هر دلیلی این فایل ها نیز خراب شوند. در اینصورت با کمک دیسکت بوت ویندوز XP می توانید سیستم را به مرحله ورود به سیستم (  Winlogon ) برسانید. به عبارت دیگر دیسکت بوت ویندوز XP به بالا آمدن سیستم در زمان خراب شدن یکی از فایل های فوق کمک می کند تا بتوانید پس از بالا آمدن سیستم فعالیت های لازم مانند کپی کردن این فایل ها از فلاپی روی سیستم به منظور جایگزین نمودن فایل خراب ، برداشتن فایل های لازم ، اتصال به شبکه و ... را انجام دهید. در ادامه طریقه ساخت دیسکت بوت ویندوزXP را توضیح خواهیم داد.

ساخت دیسکت بوت ویندوزXP

با مراحل بوت آشنا و می توانید آنچه در زمان بوت شدن سیستم اتفاق می افتد را تصور نمایید. اکنون چگونگی ساخت دیسک بوت ویندوزXP را شرح خواهیم داد.

برای ساخت دیسکتی که بتواند پارتیشن های FAT و NTFS را پشتیبانی کند یک دیکست فرمت شده  خالی و عاری از ویروس مورد نیاز است . برای ساخت آن مراحل زیر را انجام دهید:

1ـ فلاپی را فرمت کنید.(به شکل 1 دقت کنید)

شکل 1

2ـ فایل های زیر را از سیستمی که ویندوز XP روی آن نصب است ، داخل فلاپی کپی نمایید:   Ntldr ،   Ntdetect.com ،  boot.ini

3ـ فایل Boot.ini را که داخل فلاپی کپی کرده اید در صورت نیاز ویرایش نمایید. شکل 2 نمونه ای از این فایل را نشان می دهد.

شکل 2

4ـ حال کامپیوتر را با دیسکت ساخته شده روشن نمایید.  سیستم در هنگام بالا آمدن از فایل های موجود روی فلاپی کمک می گیرد.

البته زمانی این دیسکت قابلیت خود را نشان می دهد که فایل های مذکور در سیستمتان خراب شده باشد و وظیفه خود را به درستی انجام ندهد.

نکته 1: فایل های فوق از فایل های اصلی ویندوز XP می باشند و در درایو بوت هارد ( معمولا درایو C ) قرار دارد. در حالت عادی Hidden می باشد و برای دیدن آنها لازم است از منوی Tools گزینه Folder Options به قسمت View رفته و مطابق شکل 3 تنظیمات مورد نیاز را اعمال نمایید. ( حتما بعد از کپی فایل ها تنظیمات را به حالت قبل برگردانید. )

شکل 3

نکته 2: برای حذف صفحه ابتدایی ویندوزXP در هنگام بوت شدن سیستم از روی فلاپی و برای بالا بردن سرعت بوت کافی است سوئیچ /noguiboot را دقیقا پس از /fastdetect تایپ نمایید.

منبع : ماهنامه رایانه خبر

http://hesamtavana.blogfa.com